Syrah (ở Úc gọi là Shiraz) là giống nho đỏ có gốc ở đông nam nước Pháp, được biết đến nhiều qua vang vùng Bắc Rhône và vang Shiraz của Úc. Bài này tóm tắt nguồn gốc, mùi vị đặc trưng, các vùng trồng chính và cách chọn chai, kèm nguồn tham khảo. Winebasic hiện có hơn 350 sản phẩm làm từ Shiraz (Syrah).
Syrah có nguồn gốc từ đâu?
Theo nghiên cứu di truyền đăng trên tạp chí Heredity (Vouillamoz và Grando, 2006), Syrah là con lai của hai giống nho vùng đông nam nước Pháp: Dureza (vùng Ardèche) và Mondeuse Blanche (vùng Savoie). Kết quả này xác nhận phát hiện trước đó của nhóm Bowers (2000).
Tên “Shiraz” được dùng chủ yếu ở Úc, nơi giống nho này đã trồng từ lâu và là giống nho vỏ đỏ được trồng nhiều ở đây. Syrah và Shiraz là cùng một giống nho.
Vì sao vang Syrah hay có mùi tiêu đen?
Theo Viện Nghiên cứu Rượu vang Úc (AWRI), mùi tiêu đen hoặc tiêu trắng trong Shiraz đến từ hợp chất rotundone:
- Rotundone nằm gần như hoàn toàn trong vỏ nho.
- Nho ở vùng mát hơn và năm mát hơn thường có nhiều rotundone hơn; cùng một vườn, lượng chất này có thể chênh hơn 40 lần giữa các năm.
- Chùm nho được che bóng có nhiều rotundone hơn chùm phơi nắng.
- Khoảng 25% người không ngửi được rotundone, nên không phải ai cũng thấy mùi tiêu trong cùng một chai.
Các vùng trồng Syrah nổi tiếng
Bắc Rhône (Pháp)
Theo Wine Folly, vang đỏ của các tên gọi vùng Rhône phía bắc đều làm từ Syrah:
- Côte-Rôtie: vang đỏ từ Syrah; được phép thêm tối đa 20% nho trắng Viognier, nhưng phần lớn nhà sản xuất dùng không quá 5%. Wine Folly mô tả: mâm xôi đen, lý chua đen, hoa violet, sô-cô-la, tiêu trắng.
- Hermitage: vang đỏ Syrah; vùng này cũng làm vang trắng từ Marsanne, Roussanne. Mùi: mâm xôi, lý chua đen, cam thảo, cà phê, khói.
- Cornas: 100% Syrah. Mùi: mứt mâm xôi, tiêu đen, hoa violet, than, khói.
- Saint-Joseph và Crozes-Hermitage: hai tên gọi lớn hơn, thường dễ tìm và dễ mua hơn. Wine Folly nhắc tới mùi ô liu và tiêu đen ở Saint-Joseph.
Úc
Shiraz là giống nho chủ lực của vang đỏ Úc, với các vùng như Barossa Valley và McLaren Vale. Xem thêm bài rượu vang Úc và danh mục vang Úc.
Nơi khác
Syrah còn được trồng ở miền nam nước Pháp (thường phối với Grenache, Mourvèdre), Chile, Argentina, Nam Phi, Mỹ và Ý. Xem thêm bài rượu vang Pháp.
Uống vang Syrah thế nào?
- Nhiệt độ: 16–18°C. Ở Việt Nam, nên để chai vào ngăn mát khoảng 15–20 phút trước khi mở.
- Gợi ý của Winebasic với món Việt: bò nướng, bò lúc lắc, sườn nướng, thịt nướng tiêu đen.
- Chai trẻ, đậm có thể mở trước 30 phút.
Câu hỏi thường gặp
Syrah và Shiraz có khác nhau không?
Không, đây là cùng một giống nho. “Shiraz” là tên dùng chủ yếu ở Úc.
Vì sao có chai Syrah có mùi tiêu, có chai không?
Mùi tiêu đến từ rotundone trong vỏ nho. Theo AWRI, lượng chất này phụ thuộc khí hậu, năm thu hoạch và độ nắng trên chùm nho; ngoài ra khoảng 25% người không ngửi được chất này.
Côte-Rôtie có pha nho trắng không?
Có thể. Luật cho phép thêm tối đa 20% Viognier, nhưng theo Wine Folly phần lớn nhà sản xuất dùng không quá 5%.
Nguồn tham khảo
- Vouillamoz J.F., Grando M.S. (2006), “Genealogy of wine grape cultivars: ‘Pinot’ is related to ‘Syrah'”, Heredity 97: 102–110.
- Australian Wine Research Institute (AWRI), Fact sheet: Pepper flavour in wine.
- Wine Folly, Northern Rhône Wine Region: The Land of French Syrah.
Nội dung do Trương Đô Thành biên soạn. Anh có hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành rượu vang, rượu mạnh và bia nhập khẩu, đã tham dự Lễ hội Vang Quốc tế Hải Đăng 2026 và các sự kiện của Schola Sarmenti (13/9/2026), Rocca (21/9/2026). Cập nhật ngày 18/11/2026.
Rượu không dành cho người dưới 18 tuổi và phụ nữ mang thai. Đã uống rượu bia, không lái xe.


