Rượu vang thường được nhắc tới cùng những cụm từ như “chất chống oxy hóa” hay “tốt cho tim mạch”. Thực tế khoa học phức tạp hơn nhiều. Bài viết này tóm tắt những gì đã biết về rượu vang và sức khỏe: rượu vang có những thành phần gì, các tổ chức y tế hiện nói gì về đồ uống có cồn, và vì sao Winebasic khuyến khích thưởng thức có trách nhiệm thay vì uống rượu với mục đích sức khỏe.
Tóm tắt nhanh
- Rượu vang chứa polyphenol (resveratrol, tannin, anthocyanin…) từ vỏ và hạt nho, nhưng hàm lượng thấp so với các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.
- Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), không có mức uống rượu nào được xem là an toàn hoàn toàn cho sức khỏe; ethanol được xếp vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1.
- Uống rượu vang không thay thế chế độ ăn, luyện tập hay điều trị y tế. Không nên bắt đầu uống rượu vì lý do sức khỏe.
Rượu vang có những thành phần gì?
Rượu vang được làm từ nước nho lên men. Ngoài nước và cồn (ethanol), rượu chứa đường dư, axit hữu cơ và một nhóm hợp chất thực vật gọi chung là polyphenol.
Polyphenol
Polyphenol tập trung chủ yếu ở vỏ và hạt nho. Vì vang đỏ được ngâm cùng vỏ trong quá trình lên men, hàm lượng polyphenol trong vang đỏ thường cao hơn vang trắng. Đây cũng là nhóm chất tạo nên màu sắc, vị chát và khả năng ủ lâu năm của rượu.
Resveratrol
Resveratrol là một polyphenol có trong vỏ nho đỏ và được nghiên cứu nhiều trên tế bào và động vật. Tuy nhiên, lượng resveratrol trong một ly rượu vang rất nhỏ so với liều dùng trong các thí nghiệm đó, và chưa có bằng chứng cho thấy uống rượu vang mang lại tác dụng tương tự ở người.
Tannin và anthocyanin
Tannin tạo cảm giác chát, khô miệng đặc trưng của vang đỏ; anthocyanin tạo màu đỏ tím. Với người thưởng thức, hai nhóm chất này quan trọng chủ yếu ở góc độ hương vị và cấu trúc của rượu.
Các tổ chức y tế nói gì về rượu vang và sức khỏe?
Trong nhiều năm, một số nghiên cứu quan sát từng ghi nhận người uống ít rượu có tỷ lệ bệnh tim mạch thấp hơn người không uống. Các đánh giá gần đây cho rằng kết quả này có thể bị ảnh hưởng bởi cách chọn nhóm so sánh và phương pháp phân tích.
Tháng 1/2023, Văn phòng WHO khu vực châu Âu nêu rõ:
- Không có lượng rượu nào được xác định là không ảnh hưởng đến sức khỏe; uống càng ít thì nguy cơ càng thấp.
- Rượu được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư nhóm 1 và liên quan tới ít nhất bảy loại ung thư.
- Nguy cơ đến từ ethanol, nên áp dụng cho mọi loại đồ uống có cồn, bất kể giá hay chất lượng.
- Chưa có nghiên cứu nào cho thấy lợi ích của việc uống ít hoặc vừa phải đối với bệnh tim mạch vượt qua nguy cơ ung thư ở cùng mức uống.
Vì vậy, rượu vang nên được xem là một đồ uống để thưởng thức, không phải một sản phẩm có tác dụng với sức khỏe.
Thưởng thức rượu vang có trách nhiệm
Nếu bạn là người trưởng thành và lựa chọn uống rượu vang, một số thói quen sau giúp trải nghiệm trọn vẹn và hạn chế rủi ro:
- Uống ít và chậm: một ly vang tiêu chuẩn khoảng 100–150ml; hãy dành thời gian cảm nhận màu, hương và vị thay vì uống nhiều.
- Uống cùng bữa ăn và uống kèm nước lọc: rượu vang vốn được làm ra để đi cùng món ăn.
- Để ý nồng độ cồn trên nhãn: vang đỏ thường từ 12–15%, một số vang Primitivo hoặc Amarone có thể cao hơn; cùng một ly nhưng lượng cồn khác nhau.
- Có những ngày không uống và không xem rượu là cách giải tỏa căng thẳng.
- Không uống khi lái xe, khi mang thai hoặc cho con bú, khi dưới 18 tuổi, hoặc khi đang dùng thuốc hay có bệnh lý mà bác sĩ khuyên tránh rượu.
Câu hỏi thường gặp
Rượu vang đỏ có tốt cho tim mạch không?
Hiện chưa có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định. WHO cho biết chưa có nghiên cứu nào chứng minh lợi ích tim mạch của việc uống ít vượt qua nguy cơ ung thư ở cùng mức uống.
Uống bao nhiêu rượu vang là an toàn?
Theo WHO, không có mức uống nào được xem là an toàn hoàn toàn. Nếu uống, uống càng ít càng tốt; người có bệnh lý hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ.
Vang hữu cơ hay vang không cồn có khác không?
Vang hữu cơ khác ở cách trồng nho, không làm thay đổi tác động của cồn. Vang không cồn (dưới 0,5%) là lựa chọn cho người muốn thưởng thức hương vị rượu vang mà hạn chế cồn.
Kết luận
Rượu vang chứa nhiều hợp chất thú vị từ trái nho, và đó là lý do nó có hương vị, màu sắc phong phú. Tuy nhiên, rượu vang vẫn là đồ uống có cồn. Hãy thưởng thức với lượng nhỏ, cùng bữa ăn và những người thân, và đừng uống rượu vì mục đích sức khỏe.
Để được tư vấn chọn rượu vang cho bữa ăn hoặc quà tặng, quý khách liên hệ Winebasic qua số 0976.183.366 (Zalo).
Nguồn tham khảo: WHO Europe, “No level of alcohol consumption is safe for our health” (04/01/2023). Nội dung mang tính thông tin, không thay thế tư vấn y tế. Sản phẩm không dành cho người dưới 18 tuổi và phụ nữ mang thai. Đã uống rượu bia – không lái xe.